Tijd: 2 weken geleden  Views: 90

De afgelopen decennia werden door de centrale overheid steeds meer taken overgeheveld naar lagere overheden. Een daarbij gehanteerd argument was het dichter bij de burger brengen van deze activiteiten. Tegelijkertijd werden de beschikbare budgetten verlaagd onder het mom, dat daardoor efficiënter en goedkoper kon worden gewerkt? De vraag drong zich dan ook op of hier sprake was van een ordinaire bezuinigingsoperatie of echte sociale bewogenheid. De inmiddels toenemende landelijke klachten over financiële zorgen voor de uitvoering van deze taken bevestigen de geplaatste vraagtekens.

Voor veel vooral kleinere gemeenten hebben deze taakuitbreidingen geleid tot fusies met buurgemeenten, voornamelijk vanwege de bezettingsproblemen binnen de bestaande ambtelijke organisaties. Maar ook andere oorzaken of wensen vormden een aanleiding tot samenwerking of fusie. Vooral bij fusies is van belang of aard en structuur van de beide gemeenten overeenkomen. In onze regio zijn uiteenlopende voorbeelden bekend. De meest negatieve is in dit verband het samen gaan van Bergen en Egmond. Koggenland is dan weer een positief voorbeeld.

En nu staat een fusie tussen de gemeenten Langedijk en Heerhugowaard bij hun bestuurders op de agenda. Al enige jaren wordt daarover gepraat. Helaas is nog steeds onduidelijk welke beweegredenen hierbij een rol hebben gespeeld, anders dan in ieder geval het willen. Financiële zorgen en bezettingsperikelen wisselen elkaar qua argumenten af, terwijl misschien een dreigende annexatie op termijn door de gemeente  Alkmaar de dieper liggende, maar niet genoemde werkelijke verklaring is.


Het fusieoverleg in de praktijk
De kritische geluiden uit Sint Pancras en Koedijk waren vrijwel vanaf de eerste dag bekend. Desondanks ging de politiek rustig door met de verdere voorbereidingen, daarmee de kiem leggend voor groeiende irritaties en de “over u, zonder u” aanpak door veel huidige politici bevestigend. Toen twee jaar geleden beide burgemeestersposities vrijkwamen en twee waarnemers werden aangesteld, die onder oorverdovende aanbevelingen werden bedolven, rees de hoop op een ordentelijke discussie over de voorgenomen fusie. Maar helaas. Hun afstandelijke houding en het gebrek aan inschattingsvermogen hebben de situatie alleen maar verergerd.

Vervolgens zagen Alkmaarse politici onder aanvoering van VVD‘er John van der Rhee likkebaardend hun kans om de Groot-Alkmaar gedachte weer eens te verzilveren. Het “Wij, Wij, Wij en hebbe, hebbe, hebbe” kwam weer uit de kast. Zelfs werden de beide gemeenten er door hem autoritair op gewezen, dat men moest luisteren naar de burgers. Opmerkelijk, omdat nu juist deze Van der Rhee zich als laatste zo’n uitspraak kan permitteren. Immers, belast met de verdenking van een omstreden grondtransactie in Overstad t.b.v. het bedrijf van de plaatselijke VVD voorzitter, roepend om een soosonderkomen voor militaire veteranen, die daarom zelf nota bene niet vragen, past hem slechts bescheidenheid. Maar John ging zelfs verder door VVD-maatje en Tweede Kamerlid Heerema in te schakelen om via Den Haag afsplitsing van Sint Pancras en Koedijk te bepleiten. Om vervolgens schijnheilig een goede verhouding met de buurgemeenten te blijven opperen. Een verachtelijk optreden.

Opvallend in dit verband is de houding van de burgemeester van Alkmaar. In plaats van Van der Rhee tot de orde te roepen, zat hij als boegbeeld van de “Wij, Wij, Wij”- stroming zich handenwrijvend te verkneuteren op een mogelijke “verovering” van Sint Pancras en Koedijk. Daarmee als derde burgemeester het proces mede laten verergeren. 

Hoe nu verder?
De gemeenteraden staan op het punt besluiten te nemen. Tegen de achtergrond van de toenemende kritiek is de vraag of zij hun machtspositie daartoe zullen aanwenden? Bijzonder in dit verband is de uitspraak van het college Heerhugowaard om een nota  “Kernenbeleid” te laten op stellen. Dan wordt er weer een extern bureau ingeschakeld, die met een panklaar recept komt. Niet eerst naar de burgers om wensen te inventariseren, m.a.w. de “over u en zonder u” aanpak wordt voortgezet. Kwalijk natuurlijk, want een dergelijke visie had al op tafel moeten liggen bij de eerste fusiegesprekken. Daarvoor hadden de wijs-geachte burgemeesters kunnen zorgen, als zij zich tenminste intensief hadden verdiept in de bestaande gevoelens.

Beschamend is dan voorts nog dat Heerhugowaard het presteert om bij de begroting 2020 aan te geven meer aandacht te schenken aan het “geluk” van de burgers. Nota bene al sinds 1848 de primaire taak van een gemeente! Het getuigt van de radeloosheid van bestuurders en de onmacht om een proces onder controle te krijgen. Voorwaar geen reclame. Het doordrammen van de fusie zal alleen maar leiden tot meer emoties en wellicht ruzies. Daarbij is niemand gebaat. Kalmte, rust en wijsheid zijn thans nodig. 

Samengevat, de politiek heeft gefaald en onze waarnemende burgemeesters hebben het proces verknold. Nu nog in zaaltjes braaf met burgers praten heeft met deze politici absoluut  geen zin meer. Het vertrouwen is weg en blijft weg. En als deze twee burgemeesters dan in koor zeggen: “ we zijn blij, als u blijft”, geldt dat in ieder geval niet voor hen zelf. Daarom is het beter het fusieproces op te schorten en twee voormalige burgemeesters uit beide gemeenten te verzoeken een grondige inventarisatie te laten uitvoeren naar het “waarom”  van een eventuele fusie en de  mening van de burgers. Er was toch immers geen bittere noodzaak voor een spoedige samenvoeging? En Heerhugowaard….., het is dan weliswaar nog geen 2020, maar denkt u vooral aan uw voorgenomen strategie met als doel het geluk van uw burgers te bevorderen?



Rob Mark
Heerhugowaard

Ander nieuws

Reacties